Bir toplumun içinde yaşayan her bir bireyin yaşamını idame ettirebilmesi için birçok ihtiyacı olacaktır ve bu ihtiyaçların giderilmesi gerekmektedir. Bu ihtiyaçların giderilmesi için insanların ihtiyaç duyacakları mal (gıda, barınma için ev, giysi vb) ve hizmetlerin (doğalgaz, elektrik, su vb) sağlanması veya tüketilmesi gereklidir. ve bu mal ve hizmetlerin kişiler arasında karşılıklı olarak temin edilmesi, takas edilmesi, sağlanması, dolaşımı aralarındaki hukuki ilişki vasıtasıyla sağlanır.
Borçlar hukukunun konusunu daha iyi anlayabilmek için önce bazı kelimelerin ne demek olduğunu açıklamakta fayda görüyoruz.
BORÇ: İki veya daha fazla kişi arasındaki bir ilişkiden kaynaklanan taraflardan birinin veya birkaçının diğer kişi veya kişilere karşı bir edimde bulunma sorumluluğuna neden olan hukuki ilişki/bağdır. Başka bir tanım vermemiz gerekirse BORÇLU olan tarafın yerine getirmekle yükümlü olduğu bir eylemi yerine getirme (veya getirmeme) ile yükümlü olduğu veya bir parasal değerin verilmesi/ödenmesi sorumluluğunu belirtir.
ALACAK: Bir kişiye (Alacaklı), diğer bir kişiden (BORÇLU) bir edimi yapmasını talep etme hakkı veren hukuki ilişki,
ALACAKLI: Borçlu olan kişiden bir alacağı isteme hakkı olan veya bir edimin yerine getirilmesini isteme hakkı olan kişi,
BORÇLU: Alacaklıya karşı borcu ödeme, yerine getirme sorumluluğunda olan kişi,
BORÇ İLİŞKİSİ: Taraflar arasında var olan bir şeyin verilmesi veya verilmemesi, eylemin yapılması veya yapılmamasını öngören hukuki ilişkidir.
Borçlar Hukuku, evvela insanların ihtiyaç duyacakları bu mal veya hizmetlerin o insanlar arasında değiş-tokuş işleminin hukuki kaynağını ve bu işlemin sonuçlarını inceler. Örneğin, Eser sözleşmesinin oluşabilmesinin şartları, hangi şartlarda geçerli olacağı, bir kira sözleşmesine konu olan gayrimenkulun veya bir taşınır malın hangi amaçla hangi bedel karşılığı kiralanacağı / kullandırılacağı, örneğin sağlanmış bir hizmetin karşılığının ödenmemesi durumunda tarafların sorumlulukları ve hangi haklara sahip olduğu gibi konuları inceler.
Borçlar hukukunun inceleme konusu olan borç ilişkisinin kaynaklarından biri hukuki işlem, diğer kaynağı ise kanundur. Bundan dolayı Borçlar Hukuku sadece bu mal / hizmetlerin sağlanmasını, devrini ve dolaşımını sağlamakla yetinmez. Bu işlemlerin taraflarını birbirlerine karşı (örneğin borcun yerine getirilmemesi, haksız fiiler neticesinde bir tarafın zarar görmesi gibi) yaptıkları davranışlara karşı da koruma sağlamaktadır. Yukarıdaki bilgiler ışığında kısaca bir tanımdan bahsetmemiz gerekirse Borçlar Hukuku, kişiler arasındaki ilişkilerden kaynaklanan karşılıklı borç ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır. Ülkemizde 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu yürürlüktedir.
- Kaynak: Türk Borçlar Kanunu
